Tijdens onze metropolitan field trip naar Thessaloniki werden wij in groepjes verdeeld om naar leegstaande panden te kijken, de situatie ter plekke te analyseren en met een plan te komen.

Ik koos voor de Modiano markt. Deze markt is vernoemd naar de Joodse architect Eli Modiano, die in 1922 een marktgebouw in het hartje van de stad ontwierp. Het basisplan van de markt is kruisvormig, met een staalconstructie met veel glas in de kap. In de grote markthal zijn drie rijen van kleine winkels, met aan de uiteinden winkels die toegankelijk zijn van de twee grote straten: de Vasileos Irakliou en de Ermou straat. Drukke straten en een druk winkelgebied. De markt richt zich op vooral op groenten, vis en vlees, maar bevat ook gespecialiseerde kruiden, koffie- en theewinkels en een aantal restaurants en cafés. De markthal kent 52 eigenaren, waarvan de Griekse staat met 44% eigendom de grootste is. De resterende 56 % is dus in handen van 51 private eigenaren.

Leegstand in een werelderfgoedlocatie

Van de in totaal honderd winkelruimten wordt nog maar een 25-tal gebruikt. Met de crisis als reden voor het sluiten van veel van de winkels. Het gebouw verkeert in een slechte staat van onderhoud, het lijkt wel of er al een aantal decaden niets meer aan gedaan is. Tegelijkertijd heeft de UNESCO de markthal en de markt de status gegeven van ‘World Heritage’.

Patstelling

Bij ons bezoek werd al snel duidelijk hoe ingewikkeld de situatie is: de overgebleven huurders kunnen de huur niet meer betalen en de 52 eigenaren zitten niet op één lijn als het gaat over de toekomst van het pand. De Griekse Staat is vanwege de bezuinigingen niet in staat een renovatie te financieren en ook van de UNESCO is geen geld te verwachten. Terwijl door een wijziging van functie het gebouw wel de bijzondere status zou verliezen.

Urgentie gedeeld zien te krijgen

Onze analyse: de Modiano markt is een waardevol en bedreigd cultuurgoed van de stad Thessaloniki. Om de markt een nieuwe toekomst te geven zou eerst de huidige patstelling moeten worden doorbroken: zet de 52 eigenaren in een hok en bespreek met hen de situatie. De urgentie is er: hun inkomsten uit het gebouw nemen met de dag af en de druk om toch onderhoud uit te voeren neemt toe. Voelen de eigenaren die urgentie ook en hoe groot is hun bereidheid te handelen? Op basis van duidelijkheid over deze vraag kunnen nieuwe mogelijkheden verkend worden: bijvoorbeeld een specialisatie in duurzame lokale producten, een koppeling met meer restaurants, of het aanbieden van ruiten aan vluchtelingen die eigen bedrijfjes kunnen starten. Na een haalbaarheidsonderzoek een fasering van plannen, om het behapbaar te houden. En een lange investeringshorizon om die haalbaarheid verder te vergroten.

Interactieve documentaire

Hoe communicatie een rol kan spelen liet de Zwitserse documentaire maker Lorenz Troll zien. Hij maakte een interactieve documentaire waarin de situatie van de markthal op een indringende wijze wordt zichtbaar gemaakt. En tegelijkertijd het unieke karakter ervan getoond wordt. Bekijk zijn site en laat je verrassen door de interviews met de mensen van Modiano.

Hoe verder

Onze analyse en onze plannen presenteerden we aan Amalia Zepou, “Vice Mayor for Civil Society” van Thessaloniki. En dat leidde tot een discussie over de rol die de gemeente (bij gebrek aan middelen) wel zou kunnen vervullen: vooral het bij elkaar brengen van partijen en het koppelen van kennisdragers, bijvoorbeeld de investeerders die het lukte om een vergelijkbare markthal in Berlijn (Markthalle neun) nieuw leven in te blazen. Zie mijn eerdere blog uit Berlijn. Of Amalia Zepou zich echt gaat inzetten voor een toekomst van de Modiano markt is iets wat de toekomst moet gaan uitwijzen.

Delen
Deel het bericht in je netwerk








Verzenden